Tecvîd; tilâvetin süsü, eda ve kıraatin de zînetidir

Şemsüddîn Muhammed el-Halebî hazretleri kıraat âlimidir. 777 (1375)’de Halep'te doğdu. İlim tahsili için Bağdad ve Kahire'ye gitti. Zamanın büyük âlimlerinden istifade ettikten sonra Kudüs'teki Cevheriyye Medresesi'nde kıraat dersleri verdi. 849'da (m. 1445) vefat etti. Buyurdu ki:

Kıraat ilmi, Kur’ân-ı kerîmin kelimelerinin edâlarındaki keyfiyet ve ihtilâfları nakledenlerine isnâd ederek bilmek olup, mevzuu da Kur’ân-ı kerîm kelimeleridir. Tecvîd ilmi ise, harflerin mahreç ve sıfatlarına uymak suretiyle, Kur’ân-ı kerîmi hatasız okumayı öğretir. Yâni harflerin sıfatlarının mâhiyetini bilmektir. Konusu itibarıyla da hecâ harfleriyle meşgul olmaktır. Tecvîdin gayesi; me’mûrunbihe imtisaldir yâni Allahü teâlânın Kitabında ve Resûlullah efendimizin hadîs-i şerîflerinde Kur’ân-ı kerîmi tecvîd ile okumamız hususundaki emirlere uymaktır. Kur’ân-ı kerîmin tecvîd ile okunması O’nun vahyedilmesi ile başladı. Yâni tecvîd ile nazil oldu ve öyle okundu. Furkân sûresi otuz ikinci âyet-i kerîmesinde meâlen; “Biz O’nu senin kalbine iyice yerleştirmek için böyle yaptık ve O’nu tertîl üzere inzal ettik” ve Müzzemmil sûresi dördüncü âyet-i kerîmesinde de meâlen; “Kur’ân-ı kerîmi açık açık, tane tane tertîl ile oku!” buyuruldu. Hazret-i Ali, âyet-i kerîmedeki tertîl ile ilgili; “Tertîl, harfleri tecvîd (yâni sıfat-ı lâzıme ve ârızalarıyla okumak) ve vakıfları bilmektir” buyurdu. İbn-ül-Cezerî eserindeki beytlerde; “Tecvidi öğrenmek, ona riâyet etmek kat’î bir farzdır. Kim, Kur’ân-ı kerîmi tecvîdsiz okursa günahkâr olur. Çünkü, onu, Allahü teâlâ tecvîdle indirdi ve bize kadar da böylece (Tecvîdle) geldi. Tecvîd; tilâvetin süsü, eda ve kıraatin de zînetidir” buyurdu.
Her ilmin meseleleri olduğu gibi tecvîd ilminin de meseleleri vardır. Bu meseleler yirmi sekiz hecâ harflerinin; zâtlarından, sıfatlarından, medlerden, ihfâ, izhâr, ıklâb ve idgamlarla beraber mânâ harfleri denilen âmilleri, vazifelerine göre eda; kelimeleri medlul ve mânâlarına yaraşır bir şekilde telâffuz; kelimelerin istiklâllerini belirtecek şekilde kıraat; cümle ve âyet-i kerîmeleri mefhûm ve usûlüne uygun tarzda tilâvet; nazm-ı celîlin fesahatini ve belagatini apaçık belirterek okumak ve başka husûsfar, tecvîdin meselelerini meydana getirmektedir.

Toplam Görüntülenme: 33

Yayın tarihi: Pazartesi, 01 Haziran 2020

Bunları okudunuz mu?