Abdülvasi Dimetokî

Abdülvasi Dimetoki hazretleri, Osmanlılar zamanında yetişen fıkıh âlimlerindendir. Günümüzde Yunanistan'da bulunan Dimetoka'da doğdu. 944 (m. 1537) senesinde vefât etti. Vefatından kısa bir zaman önce buyurdu ki:

Bir kimse, İslâmın bu beş şartından birini inkâr ederse, yâni inanmaz, kabûl etmezse, yâhut alay eder, saygı göstermezse, ne'ûzübillah, kâfir olur. Bunlar gibi, helâl ve haram olduğu, açık olarak ve söz birliği ile bildirilmiş olan başka şeylerden birini de kabûl etmeyen, yâni helâle haram diyen veya harama helâl diyen de kâfir olur. Dinde zarûri mâlûm olan, yâni, İslâm memleketinde yaşayan câhillerin bile işittiği, bildiği, din bilgilerinden birini inkâr eden, beğenmeyen, kâfir olur. Meselâ, domuz eti yemek, alkollü içki içmek, kumar oynamak ve kadınların, kızların başları, saçları, kolları, bacakları açık, erkeklerin de dizleri ile göbek arası açık olarak başkasının yanına çıkmaları haramdır. Yâni, Allahü teâlâ, bunları yasak etmiştir.
Müslüman olduğunu söyleyen bir kimsenin, yapacağı her işin, İslâmiyete uygun olup olmadığını bilmesi lâzımdır. Bilmiyorsa, bir Ehl-i sünnet âliminden sorarak veya bu âlimlerin kitaplarından okuyarak öğrenmesi lâzımdır. İş, İslâmiyete uygun değil ise, günah veya küfürden kurtulamaz. Her gün hakiki tevbe etmesi lâzımdır. Tevbe edilen günah ve küfür, muhakkak affolur. Tevbe etmezse, dünyada ve Cehennemde, azâbını, yâni cezâsını çeker. (Ben Müslümanım) diyen kimsenin, imanın ve İslâmın şartlarını ve dört mezhebin icmâ'ı, yâni söz birliği ile bildirdiği farzları ve haramları öğrenmesi ve önem vermesi lâzımdır. Bilmemesi özür değildir. Yâni, bilip de inanmamak gibidir.
Kadınların yüzlerinden ve ellerinden başka yerleri, dört mezhepte de avrettir. İcmâ' ile olmayan, yâni diğer üç mezhepten birine göre avret olmayan bir yerini, önem vermeyerek açan kâfir olmaz ise de, kendi mezhebine göre, büyük günah olur. Erkeklerin diz ile kasık arasını, yâni uyluğunu açmaları böyledir. Bilmediğini öğrenmesi farzdır. Öğrenince hemen tevbe etmeli ve örtmelidir.
Yalan söylemek, dedikodu, gıybet, iftirâ, hırsızlık, hile, hıyânet, kalb kırmak, fitne çıkarmak, başkasının malını ondan izinsiz kullanmak, işçinin ücretini vermemek, kanunlara, hükûmetin emirlerine karşı gelmek, vergileri ödememek de günahtır. Bunları kâfirlere karşı da, kâfir memleketlerinde de yapmak haramdır. Câhillerin bilemeyeceği kadar meşhûr ve zarûri olmayan şeyleri câhillerin bilmemesi küfür olmaz. Fısk, yâni günah olur.