Aldatarak Mal Satmak Dolandırıcılık Olur
![](https://vehbitulek.com/img/makaleler/1-17.webp)
Alışverişte Müslümânlara ziyân yapmak büyük günahlardandır. Peygamberimiz "sallallahü aleyhi ve sellem", (Müslümânların, şehre mal getiren köylüleri karşılayıp piyasa fiyâtını gizleyerek, ucuz satın almalarını) menetti. Köylünün bu sûretle yapdığı satıştan vazgeçmesi câizdir.
Köylü ucuz bir şey getirince, bunu karşılayarak, malı bana bırak, ben sonra yüksek fiyâtla satarım demekten de menetti. Bir malın pahâlı satılması için, herkesin yanında, onu yüksek fiyâtla satın almaktan da menetti. Müşteriler, böyle bir satış olduğunu anlarsa, satışı bozabilir.
Piyasayı bilmeyenlere yüksek fiyâtla mal satmak da harâmdır. Hattâ, acemi olup, ucuz satan veya pahalı alanlar ile alışveriş etmemelidir. Bunlarla alışveriş sahih ve câiz ise de, piyasadaki fiyatı bunlardan gizlemek günâhtır...
Basra'da büyük bir tüccâr vardı. İrân'ın Sûs şehrinde bulunan adamlarından biri, mektup yazarak, "bu sene şeker kamışı verimli olmadı. Başkaları duymadan, çok şeker al!" dedi... Tüccâr da, çok şeker satın alıp, şeker piyasadan çekilince, pahâlı satarak, otuz bin dirhem gümüş kâr etti... Sonra, düşünüp, "şeker kamışlarına âfet geldi, bunu Müslümânlardan saklayarak, onlara hıyânet ettim, bu nasıl Müslümânlıktır!" deyip, otuz bin dirhemi, şekerlerini almış olduğu kimselere götürdü. Her birine, "bu para senindir" dedi. Niçin, dediklerinde, yapdığı yanlış işi anlattı. Hiçbiri almayıp, sana helâl ettik dediler...
Akşam evinde düşündü ki, belki utanarak almamışlardır. Din kardeşlerime hıyânet ettim, diyerek, ertesi gün tekrâr götürdü. Her birine yalvararak otuz bin dirhem gümüşü taksim etti...
Müşteriye doğru söylemeli, hiç hile etmemelidir. Malda bir ârıza oldu ise, haber vermelidir. Malı, akrabâ veyâ ahbâbından, ona yardım olsun diye yüksek fiyâtla aldı ise, müşterisine bunu söyleyerek, doğru değerini bildirmelidir. Hıyânet yapmaktan kurtulmak için, herkes, kendine yapılmasını istemediği şeyleri, başkalarına yapmamalıdır. Çünkü herkes, dikkat ile, pazarlıkla uğraşarak, tam değerini verip aldığını sanır. O hâlde, aldatarak satmak, hıyânet ve dolandırıcılık olur.