Cârullah Veliyyüddîn Efendi
Eshâb-ı kirâm "aleyhimürrıdvân" arasında olan muhârebeleri, iyi sebeblerden dolayı bilmelidir. Bu ayrılıkları, nefsin arzûları, mevki, rütbe, sandalye kapmak, başa geçmek sevgisinden değildi. Çünkü, bütün bunlar nefs-i emmârenin kötülükleridir. Onların nefsleri ise, insanların en iyisinin "aleyhi ve aleyhimüssalevât" sohbetinde, karşısında tertemiz olmuştu. Şu kadar var ki, Emir'in "radıyallahü anh" hilâfeti zamânında olan muhârebelerde, o haklı idi. Ondan ayrılanlar, hatâ etti. Fakat, ictihâd hatâsı olduğundan, bir sey denemez. Nerede kaldı ki, fâsık denilsin!
"ONLARIN HEPSİ ÂDİL İDİ"
Onların hepsi âdil idi. Her birinin verdiği haber, makbûl idi. Emir'e uyanların ve ondan ayrılanların verdikleri haberler, doğrulukta ve güvenilmekte farksız idi. Aralarındaki muhârebeler, itimâdın gitmesine sebeb olmamıştır. O hâlde, hepsini sevmek lâzımdır. Çünkü, onları sevmek, Peygamber efendimizin "sallallahü aleyhi ve sellem" sevgisinden dolayıdır. Onları sevmemekten, herhangi birine düşmanlık etmekten çok sakınmalıdır. Çünkü, onlara düşmanlık, Peygamberimize "sallallahü aleyhi ve sellem" düşmanlık olur. O büyükleri ta'zim etmek, hürmet etmek, insanların en iyisini ta'zim etmek, hürmet etmektir. Onlara hurmetsizlik, tahkir etmek, Onu tahkir olur. İnsanların en iyisinin "aleyhissalâtü vesselâm" sohbetini, sözlerini ta'zim etmek, kıymet vermek için Eshâb-ı kirâmın hepsine ta'zim etmek, kıymet vermek lâzımdır...