Emir Ve Yasaklara Riâyet Etmek Farzdır

Bir Müslümanın, Allahü teâlânın yapılmasını açıkça emrettiği bir farzı yapabilmesi için, yapması îcâb eden, kul olarak vazîfesi olan bu farzın ne olduğunu, nasıl yapılacağını öğrenmesi de farzdır. Yine Allahü teâlânın yapılmasını açıkça men ve yasak ettiği bir şey karşısında, Müslümanın o işten sakınabilmesi için o şeyin haram olduğunu, yapmaması îcâbettiğini öğrenmesi ve bu bilgisini tatbik etmesi, yani emir ve yasaklara riâyet etmesi farzdır.

Kelâm ilmini, Ehl-i sünnet ve cemâat âlimlerinin bildirdikleri itikâdı öğrenecek ve bunları akıl ile, nakil ile ispat edecek ve sapıklara, dinsizlere anlatacak kadar okumak farz-ı ayn olup, bundan fazlasını öğrenmek, ancak din âlimlerine lâzımdır. Başkalarına caiz değildir. Dîne yardım etmek için fazla öğrenmek farz-ı kifâye ise de, bunu ancak, Allah rızâsı için çalışan, zekî din adamının öğrenmesi caizdir. Başkaları öğrenirse, bâtıl yollara kayar.

İmâm-ı Şafiî hazretleri buyurdu ki: “İlm-i kelâm ile uğraşıp sapıtmak yanında, büyük günah işlemek hafif kalır!”

İmâm-ı Şafiî’nin zamanındaki ilm-i kelâm için böyle denilince, şimdiki din câhillerinin kısa görüşleri ve hayâlleri ile yazdıkları din kitaplarını okumanın yasaklık derecesini ve zararlarını artık düşünmelidir.

İmâm-ı Şafiî yine buyurdu ki: “Ehl-i sünnet itikâdını iyi öğrenmeden önce ilm-i kelâm ile uğraşmanın zararı bilinmiş olsaydı, kelâm ilmi ile uğraşmaktan, aslandan kaçar gibi kaçınılırdı.” Şimdi, kendi aklı, kendi görüşü ile kelâm ilmi kitapları yazanlar çoğaldı. Bunların kitapları yanlışlarla doludur.

İmâm-ı Ebû Yûsuf; “Kelâm ilmi ile uğraşanların İmâm olması caiz değildir” buyurdu. Bezzâziyye fetvâsında; “lim-i kelâm ile uğraşanların çoğu zındık olur” buyuruldu.

Fıkıh ilmi ile uğraşmak, yani farzları ve haramları öğrenmek ise, her Müslümana farz-ı ayndır. Fazlasını öğrenmek de farz-ı kifâye olup, çok sevaptır. Hiç zararı yoktur.