Fâris Bin Îsâ Bağdâdî
Bağdât'ta tahsile başlayan Fâris bin Îsâ Bağdâdi, sonra Horasan, Semerkant ve Merv'de zamanın büyük âlimlerinden ilim tahsil edip, tasavvuf yolunda ilerledi. Cüneyd-i Bağdâdi, Hallâc-ı Mensûr, Yûsuf bin Hüseyin, Ebü'l-Abbâs bin Atâ ve Hüseyin bin Muhammed onun hocaları arasındaydı. Hallâc-ı Mensûr'dan hilâfet aldı. Zünnûn-i Mısri hazretlerinin pek kıymetli sözlerini rivâyet etti.
Fâris bin Îsâ hazretleri, çok ibâdet eder, pek güzel sözlerle insanlara doğru yolu anlatır. Onların din ve dünyâ saâdetine ulaşmaları için bütün gücüyle çalışırdı...
"BORÇLU MAHCUP OLUR!.."
Bu mübarek zat, borç almaktansa aç dolaşmayı tercih ederdi ve;
"Bir borçlu, borçlu olduğu hâlde ölürse, kıyâmette alacaklısının önünde mahcup olur. Borçlu ile kanâat arası, doğu ile batı kadar uzaktır. Sûfinin, ödünç almaktansa ölmesi daha iyidir" derdi.
Kendisi anlatır:
"Hallâc-ı Mensûr'a 'Mürid kimdir?' diye sordum. 'Mürid, maksadı Allahü teâlâ olan ve O'na kavuşmayınca hiçbir şeye meyletmeyen kimsedir' buyurdu."
"Nefsine biraz istirahat ver, ona bu kadar yüklenme" diyen dostlarına; "Allahü teâlâya kavuşacağım yolu kesemem" buyurdu.
"Cüneyd-i Bağdâdi hazretleri çok namaz kılardı. Ölüm vaktinde de ders yapıyorduk ve o imâ ile namaz kılıyordu.
Allahü teâlânın muhabbetiyle yananların kalpleri, Allahü teâlânın nûru ile aydınlanmıştır. Bunlar şevke gelince; bu nur, gökle yer arasını aydınlatır. Sonra Allahü teâlâ bunları meleklerine takdim eder ve; 'Bunlar bana kavuşmak isterler, siz şâhid olun ki, ben bunlara onlardan daha çok hasretim' buyurur."
"ÂRİF, HEP KORKU İÇİNDEDİR!"
Zünnûn-i Mısri hazretlerinden nakleder:
"Kim güzel amelini riyâkârlıkta kullanırsa, onun yaptığı iyi ameller günaha dönüşür... Bir dostum vefât etmişti. Bir gün rüyâmda gördüm. Allahü teâlânın kendisine nasıl muâmele ettiğini sordum. Allahü teâlânın; 'Ben seni affettim. Sen dünyâda fakirlere, benim rızam için yiyecek götürüyor, onları doyuruyordun' buyurduğunu anlattı."
Fâris bin Îsâ Bağdâdi hazretleri vefat etmeden önce buyurdu ki:
"Ârif, her gün korku içindedir. Çünkü o, hesap vaktinin her saat yaklaştığını yakinen bilmektedir..."