Harputlu Hacı Ali Efendi

Hacı Ali Efendi, Harput'ta yetişen büyük velilerdendir. 1784 (H. 1198) senesinde Harput'ta doğdu. Babası Hacı Mahmûd Efendi nâmında bir zâttır.
Küçük yaşta ilim öğrenmeye başlayan Hacı Ali Efendi, Zahriye Medresesinde ders gördü ve Müftü Hacı Yûnus Efendiden icâzet aldı. Sonra Malatya'ya giderek meşhur Müderris Süleymân Efendiden, daha sonra Antep'te Mustafa Sağir'den, daha sonra da İstanbul'a gelerek Harputlu Hacı Abdurahmân Efendiden ilim öğrenerek icâzet aldı... Müderrisliğe tâyin edildi...
Hacı Ali Efendi, ayrıca hocası Abdurrahmân Efendiden Şâzili tarikatında da icâzet alarak kemâle geldi.
Bu mübarek zat, ilim tahsilini tamamladıktan sonra Harput'a döndü. Ömeriye Medresesi müderrisliğine tâyin edildi. Burada yüzlerce talebe yetiştirdi. Tanzimatın ilânından sonra çıkarılan kânun ve nizamların doğu vilâyetlerinde tatbikine başlanıldığı sıralarda bir vergi meselesinden dolayı 1845 (H. 1261) senesinde Harput'un bâzı ileri gelen âileleri ile berâber Konya'ya sürgün edildi. Ancak, kısa bir zaman sonra Meclis kararıyla tekrar memleketlerine döndüler.
Büyük Hacı Ali Efendi Harput'un yetiştirdiği büyük mutasavvıflardandır. Bu mübarek zat, tasavvufta yüksek makamlara kavuşmuştur. Yine o bölgenin büyüklerinden olan Dellalzade Müftü Mehmet Efendi ve Bey?zade Hacı Ali Efendi, ondan tasavvuf dersleri almışlardır.

Memleketine çok hizmet etti...
Harput'a maddi ve manevi önemli hizmetlerde bulunan Büyük Hacı Ali Efendi, 1874 (H. 1291) târihinde vefât etti. Cenâzesinde büyük bir kalabalık bulundu. Vefâtından önce;
"Benim için kazılan kabirden yuvarlak bir taş çıkacak, bu taşı mezar taşı yerine baş ucuma koyunuz" diye vasiyette bulundu.
Gerçekten de Hacı Ali Efendi'nin ölümünden sonra mezar kazılırken böyle bir taş çıktı ve vasiyeti üzerine baş ucuna konuldu. Kabri Harput Akyol Mezarlığındadır...