Lokman Hakim'e, oğlu "Ey babacığım, bir insan için en hayırlı haslet nedir?" dedi. Lokman Hakim "Dindir" dedi. "Ya iki haslet olsa?" dedi. "Din ve mal" buyurdu. "Üç haslet olsa?" dedi. "Din, mal ve hayâdır" buyurdu. "Dört olsa?" dedi. "Din, mal, hayâ ve güzel ahlâk" dedi. "Ya beş haslet olsa?" deyince, "Din, mal, hayâ, güzel ahlâk ve sehâvet (cömertliktir)" buyurdu. "Altı olsa?" deyince, "Ey oğlum, bir insanda bu beş haslet toplanırsa, o insan mütteki, veli ve Allahın kendine yakın kıldığı kullarından olup şeytandan uzaklaşır" buyurdu.

Lokman Hakim'in oğlu devamla "Ey babacığım, en kötü haslet nedir?" dedi. Lokman Hakim: "En kötü haslet küfürdür" buyurdu. Oğlu "Ya en kötü iki haslet nedir?" deyince, "Küfür ve kibir" buyurdu. "Üç olursa?" deyince, "Küfür, kibir, şükrün azlığı, az şükretmek" buyurdu. "Dört olursa?" deyince, "Küfür, kibir, şükür azlığı ve cimriliktir" buyurdu. "Beş olursa?" deyince, "Küfür, kibir, şükür azlığı, cimrilik ve kötü ahlâktır" buyurdu. "Ey babacığım altı olursa?" deyince, "Ey oğulcuğum, bu beş kötü haslet bir kimsede toplanınca, o kimse şakidir. Allahü teâlâdan uzaktır" buyurdu.

Yahyâ bin Muâz'a insanların en iyisi kimdir? denilince, "İnsanlar ile muâmelesi en kolay olandır (güçlük çıkarmayandır)" buyurdu.

Hamdûn Kassâr hazretleri, "Güzel ahlâkı cömertlikte, kötü ahlâkı da cimrilikte görüyorum" buyurdu.

Yûsuf bin Esbât buyurdu ki: "Güzel ahlâkın alâmeti on tanedir. Bunlar: Fazla itirâz etmemek. Adâlet sahibi olmak. Nefsini dâima aşağı görüp, kendini beğenmemek. İnsanlarda gördüğü ayıpları örtmek. Müslüman kardeşinin hatâsını görünce, hüsn-i zan etmek. Başkalarının eziyetine katlanmak. Nefsine zulmetmemek. Kendi ayıplarına bakıp, başkasının ayıplarını araştırmamak. Herkese karşı güler yüzlü olmak. Herkese karşı yumuşak ve tatlı sözlü olmak."

Sehl bin Abdullah hazretlerine, güzel ahlâk nedir? diye sorulunca, "En aşağı derecesi, insanların yükünü çekmek, sıkıntılarına katlanmak ve bundan dolayı karşılık beklememek, günahkârlara acıyıp affedilmelerini dilemek" buyurdu.