Mehmed Emîn Tokâdî
Mehmed Emin Tokâdi hazretleri İstanbul evliyâsının en büyüklerindendir. 1075 (m. 1664)'de Tokat'ta doğdu. İlim tahsiline memleketinde başlayıp, sonra İstanbul'a geldi. Şeyhülislâm Mirzâzâde Mehmed Efendiden ders alıp, ilim öğrendi. Sonra Mekke'ye giderek Îmâm-ı Rabbani hazretlerinin oğlu Muhammed Ma'sûm Fârûki hazretlerinin halifesi Ahmed Yekdest Cüryâni'ye intisab etti ve icazet alarak İstanbul'a döndü. 1158 (m. 1745)'de İstanbul'da vefât etti. Zeyrek Yokuşu civarındadır. Kendisini vesile ederek, kabri başında yapılan duâ müstecâbdır, makbûldür. Bu mübarek zat, bir sohbetinde buyurdu ki:
Büyük rehberimiz Urvetülvüska Muhammed Mâsum Fârûki hazretleri, Mektûbât kitabı birinci cild, 49. mektûbunda şöyle buyurmaktadır: "Dünya lezzetlerinin, fâni [geçici] nimetlerin zararlarından kurtulmak için ilaç, bunları şeriate uygun kullanmaktır. Yani, Allahü teâlânın emirlerine ve yasaklarına uymaktır. Şeriata uygun kullanılmazsa, bu lezzetler zararlı olur. Allahü teâlânın gazabına, azâbına sebep olurlar. Hakiki, tam kurtulmak için, bu lezzetleri, mümkün olduğu kadar, terk etmelidir. Terk edemeyenlerin, ilâcını kullanmaları lâzımdır. Böylece, zararlarından kurtulurlar. Bu lezzetleri terk edemeyip, ilâcını da yapmayanlara, böylece felaketlere, dertlere sürüklenip, saadetten mahrum kalanlara yazıklar olsun! [İslâmiyet, dünya lezzetlerini, zevklerini menetmiyor. Bunların hayvanlar gibi, azgın, zararlı kullanılmasını menediyor.]
Nefislerinin arzularına tâbi olup, dünya lezzetlerini şeriate uygun kullanmayanlar, böylece, faydalı ve dâimi olan Cennet lezzetlerinden kaçanlar çok zavallıdır. Allahü teâlânın her şeyi gördüğünü bilmiyorlar mı? Zararlardan kurtulmak için, dünya lezzetlerini şeriata uygun kullanmak lâzım olduğunu işitmemişler mi? Sorgu, suâl günü elbet gelecek, herkesin, dünyada yaptıkları, önlerine serilecektir. [Dünyada Rabbinin rızasını kazanmış, Onun haram ettiği şeylerden sakınmış olanlara, o gün müjdeler olsun! Dünyanın yaldızlı hayatına aldanmayanlara, Rabbin azâbından korkarak, nefislerine hâkim olanlara, evinde ve emrinde olanlara namaz kılmalarını emredenlere müjdeler olsun, müjdeler olsun! Allahü teâlânın gösterdiği saadet yolunda olanlara ve Muhammed aleyhisselâma tâbi olanlara selâmlar olsun!"