Tövbeyi Geciktirenler Kibirli Olanlardır!

İshak Cemâleddin Efendi Anadolu'da yetişen âlimlerden ve evliyâdandır. Aksaray'da doğdu. Konya Medreselerinde çeşitli âlimlerden akli ve nakli ilimleri tahsil etti. Meşhûr Osmanlı âlimleri, Kâdızâde, Molla Muslihuddin Kastalâni ve Kestelli gibi zâtlardan ilim öğrendi. Bir müddet müderrislik yaptı. Tasavvufta Halvetiyye yolu büyüklerinden Molla Yahyâ Şirvâni'nin halifelerinden Habib Ömer-i Karamâni'ye bağlandı. 1526 (H.933) senesinde İstanbul'da vefât etti.

Bir defâsında talebelerinden Taşköprülüzâde, ziyâretine giderek nasihat istedi. Ona buyurdu ki: "İrfan ehli kimselerin, zamânımızdaki tasavvufu bilmeyen sûfilere tâbi olmaması lâzımdır. Zamânımızda tasavvufu ve tasavvuf hâllerini bilen kimse yok gibidir. Tevhid ile ilhâd yâni dinsizliği birbirinden herkes ayıramaz. Şimdi sen, bulunduğun yolda devâm et. Eğer kalbinde tasavvufa meyil artarsa, dinin hudûdunu gözeten, emirleri ve yasakları iyi bilip bunlara uyan bir tasavvuf ehlini ara. Çünkü tarikatın esâsı, dinin emir ve yasaklarına, bütün edeplerine eksiksiz uymaktır. Tarikat ve hakikatın temeli, hazret-i Muhammed'in sallallahü aleyhi ve sellem şeriatının hükümlerine uymaktır. Eteğine sarıldığın ve tâbi olduğun kimsenin, İslâmiyetin emirlerine muhâlif, uygun olmayan ufak bir hareketini bile görsen onu hemen terk et."

Bu mübarek zat, sohbetlerinde buyurdu ki: "Günâhlara tövbe etmeyi geciktirmek, Allahü teâlâya karşı mağrûr olmak, kibirli olmaktır."

"Uzun emel sâhibi olmak ve her şeyi sonraya bırakmak, perişanlık ve düşüncesizliktir."

"Allahü teâlânın yarattığı işlere karışmak, felâketine sebep olur. Meselâ, Allah bana mal verseydi, hacca giderdim. Sıhhat verseydi ibâdet ederdim... gibi sözler söylemek, kişinin helâkidir."

"Kız evlâtlar, ana-babası için hayır ve hasenâttırlar. Oğlanlar ise, nimettirler. Hasenât sâhibi olanlar sevap kazanır. Nimetlerden ise hesâba çekilir, suâl sorulur."

"Bir kimse, kusûr, günah işlediği zaman utanmıyorsa, yaşlandığı zaman pişmanlık duyup kötü işlerinden vazgeçmezse ve tenhâ bir yerde olduğu zaman Allahü teâlâdan korkmazsa, onda hayır yoktur."

"Üç şey vardır ki, Müslümanları çok aziz, şerefli eder: Kendisine zulmedeni affetmek. Kendisine bir şey vermeyene iyilikte bulunmak. Kendisini aramayanları, arayıp hâllerini sormak."