Bir kişinin bildirmiş oldukları hadis-i şeriflerin çoğu, Selef-i sâlihinden çok kimse bildirmedikçe ve müctehidler bunlardan ahkâm çıkarmadıkça, senet olamazlar. O büyüklerin çalışmaları olmasaydı, birbirlerine uymuyor sanılan hadis-i şerifler bir araya getirilemezlerdi. Bunun gibi, bütün din bilgileri, meselâ (İlm-i kırâet) ve (İlm-i tefsir) ve (İlm-i akâid) ve (İlm-i sülûk) [yâni tasavvuf ilmi], o büyüklerden gelmiş olmadıkça, senet olamazlar. Bütün bu bilgilerde, Selef-i sâlihine kaynak olan, ışık tutan, Eshâb-ı kirâmdır. Selef-i sâlihinin yapıştıkları direk, Hulefâ-i râşidinin etekleridir. Bu aslı, bu direği kırmaya çalışan kimse, bütün din bilgilerini yıkmış olur.

Müctehid olmak için, fıkıh bilgilerinin çoğunun, Kur'ân-ı kerimden ve hadis-i şeriflerden ve icmâ'dan ve kıyâstan, edille-i tafsiliyyelerini bilmesi lâzımdır. Her hükmün delilini bilmelidir. Delile zann-ı kavi hâsıl etmelidir. Bu zamanda, müctehid olabilmek için bu beş ilimde mütehassıs olmak şarttır:

İlm-i kitap-ı kırâet ile ilm-i tefsir, ilm-i hadis ki, her hadisi senetleri ile bilmesi ve sahihi, zayıfı hemen tanıması, üçüncüsü, ilm-i ekâvil-i seleftir. Yâni her mesele için selef-i sâlihinin ne dediklerini bilmelidir ki, İcmâ'dan dışarıya çıkmasın. Bir mesele üzerinde iki başka kavil olmuş ise, kendisi bir üçüncü yola sapmasın. Dördüncüsü, ilm-i arabiyyet, yâni, lügât, nahv, mantık, beyan, me'âni, belâgat ve sâir Arabi ilimlerdir. Beşincisi, ilm-i turuk-ı istinbât ve vücûh-i tatbik-i beynel-muhtelifeyndir. Böyle derin bir âlime müctehid denir. Böyle bir âlim, cüz'i mes'elelerden birinde çok düşünür. Buna benzeyen her hükmü, delilleri ile birlikte inceler.

Muhakkak bilmelidir ki, Kur'ân-ı kerimi tefsir edebilmek için de, bu beş ilimde derin mütehassıs olmak lâzımdır. Bunlardan başka, âyet-i kerimelerin sebeb-i nüzûlünü bildiren hadis-i şerifleri de bilmeli. Selef-i sâlihinin tefsir için söylediklerini bilmeli, hâfızası, anlayışı çok kuvvetli olmalı. Âyet-i kerimelerin siyâk, sibâk ve tevcihlerini ve benzeri şeyleri iyi anlamalıdır.