Dini esaslarını, Kur'ân-ı azimüşşânın muhkem âyet-i kerimeleri ile beyân eden Allahü teâlâya hamd eder, Resûlullaha (sallallahü aleyhi ve sellem) ve insanları O'nun Sünnet-i seniyyesine davet eden Âline, Eshâbına (radıyallahü anhüm) ve kıyâmete kadar onlara ihsân ile tâbi olan âlimlere salât ve selâm ederim. Dinin esaslarının tedvinini (düzenlenmesini) ilk önce İmâm-ı a'zam Ebû Hanife yaptı. İmâm-ı Azam, dinin esaslarına dâir ilk eseri yazdığı gibi, dinin esaslarını kati delillerle de sağlamlaştırmıştır. Akâid mevzûunda Ehl-i sünneti müdâfaa ve desteklemek üzere "El-Fıkh-ül-ekber" ve "Er-Risâle" ismindeki eserlerini yazdı. Hariciler, Eshâb-ı kirâma düşman olan ve dil uzatanlar, Kaderiler ve dinsizler ile münâzaralarda bulundu.

Hanefi mezhebindeki ahkâm-ı islâmiyye, Eshâb-ı kirâmdan Abdüllah ibni Mes'ûd'dan "radıyallahü anh" başlayan yol ile meydâna çıkarılmışdır. Yani, mezhebin reisi olan İmâm-ı a'zam Ebû Hanife, fıkıh ilmini, Hammâd'dan, Hammâd da, İbrâhim-i Nehâi'den, bu da Alkama'dan, Alkama da, Abdullah bin Mes'ûd'dan, bu da Resûl-i ekremden "sallallahü aleyhi ve sellem" almıştır. Ebû Yûsüf, Muhammed, Züfer bin Hüzeyl ve Hasen bin Ziyâd, hep, İmâm-ı Azam'ın talebesidir "rahimehümullah". Bunlardan, İmâm-ı Muhammed, din bilgilerinde, bin kadar kitap yazmıştır. İmâm-ı Azam Ebû Hanife "rahmetullahi aleyh", fıkıh bilgilerini toplayarak, kısımlara, kollara ayırdığı ve üsûller, metotlar koyduğu gibi, Resûlullahın "sallallahü aleyhi ve sellem" ve Eshâb-ı kirâmın "rıdvânullahi teâlâ aleyhim ecma'in" bildirdiği itikâd, imân bilgilerini de topladı ve yüzlerce talebesine bildirdi. Talebesinden (İlm-i kelâm) yani imân bilgileri mütehassısları yetişti. Bunlardan İmâm-ı Muhammed Şeybâni'nin yetiştirdiklerinden Ebû Süleymân Cürcâni ve bunun talebelerinden Ebû Bekr-i Cürcâni meşhûr oldu. Bunun talebesinden de, Ebû Nasr-ı İyâd, kelâm ilminde, Ebû Mensûr-i Mâtürid'yi yetişdirdi. Ebû Mensûr, İmâm-ı Azam'dan gelen kelâm bilgilerini, kitaplara yazdı. Yoldan sapmış olanlarla çarpışarak, Ehl-i sünnet itikâdını kuvvetlendirdi, her tarafa yaydı.